science
Human body
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालील जुळवा आणि योग्य निवडा: +---------------+---------------------------+ | i मलेरिया | a एन्टामोबा हिस्टोलिटिका | +---------------+---------------------------+ | ii अमिबियासिस | b मायकोबॅक्टेरियम क्षयरोग | | iii क्षयरोग | c प्लाझमोडियम | | iv कॉलरा | d व्हिब्रिओ कॉलरा | +---------------+---------------------------+
Match the following and choose the correct: +-------------------+-------------------------------+ | i. Malaria | a. Entamoeba histolytica | +-------------------+-------------------------------+ | ii. Amoebiasis | b. Mycobacterium tuberculosis | | iii. Tuberculosis | c. Plasmodium | | iv. Cholera | d. Vibrio cholerae | +-------------------+-------------------------------+
पर्याय (Options):
A
i - c, ii - a, iii - d, iv - b
B
i - c, ii - b, iii - a, iv - d
C
i - a, ii - b, iii - c, iv - d
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
i - c, ii - a, iii - b, iv - d
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
संकल्पना:
• विविध रोग प्राण्यांमुळे होतात किंवा त्यांच्याद्वारे मानवांमध्ये पसरतात.
स्पष्टीकरण:
मलेरिया:
• मलेरियाचा प्रसार केवळ रोग वाहक डासांमुळे होतो.
• मलेरियाचा वाहक मादी एनॅफिलीस डास आहे.
• मलेरियाच्या रुग्णाला चावलेली मादी डास दुसऱ्या व्यक्तीला चावल्यावरच मलेरियाचा प्रसार होतो.
• एखाद्या व्यक्तीला मलेरिया आहे की नाही हे तपासण्यासाठी रक्त तपासणी केली जाते.
• मलेरिया झालेल्या लोकांना थंडी वाजून ताप येणे, घाम येणे, डोकेदुखी, मळमळ आणि कडकपणा येतो.
• मलेरिया प्रोटोझोआ प्लाझमोडियममुळे होतो.
• सुरुवातीच्या काळात, मलेरियावर औषध बनवण्यासाठी सिन्कोनाच्या झाडाची वाळलेली आणि चूर्ण केलेली साल वापरली जात असे.
• पूर्वी लोक झाडाची पूड उकळून ते पाणी गाळून रुग्णांना द्यायचे.
• आता यापासून क्विनाइनच्या स्वरूपात गोळ्या बनवल्या जातात, क्लोरोक्वीन रुग्णांना दिली जाते.
अमिबियासिस:
• अमेबियासिस हा परजीवी एन्टामोईबा हिस्टोलिटिका मुळे होणारा रोग आहे .
• अमीबियासिसचा संसर्ग प्रदूषित पाण्याच्या उष्णकटिबंधीय भागात सर्वात सामान्य आहे.
• ते दूषित स्थानिक पाण्यात धुतलेले फळांसारखे न शिजवलेले अन्न पिण्याद्वारे किंवा खाल्ल्याने पसरते.
• सौम्य प्रकरणांमध्ये लक्षणांमध्ये पेटके येणे आणि अतिसार यांचा समावेश होतो.
• गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तरंजित मल, ताप आणि क्वचितच यकृताचा गळू येऊ शकतो.
• निदान करणे कठीण होऊ शकते कारण इतर परजीवी सूक्ष्मदर्शकाखाली पाहिल्यावर एन्टामोईबा हिस्टोलिटिकासारखे दिसू शकतात.
• उपचारांमध्ये प्रतिजैविकांचा समावेश आहे.
क्षयरोग:
• क्षयरोग हा मायकोबॅक्टेरियम ट्यूबरक्युलोसिस या जिवाणूंमुळे होणारा रोग आहे.
• क्षयरोगाची लक्षणे रक्ताने माखलेला खोकला, ताप, भूक न लागणे, घाम येणे, थकवा किंवा अशक्तपणा, वजन कमी होणे, छातीत दुखणे, धाप लागणे इत्यादी.
• सहसा, हा जीवाणू वरच्या श्वसनमार्गाला संक्रमित करतो.
• संसर्ग मूत्रपिंड, पाठीचा कणा आणि अगदी गंभीर प्रकरणांमध्ये मेंदू सारख्या कोणत्याही अवयवामध्ये पसरू शकतो.
• क्षयरोग हा संसर्गजन्य रोग आहे.
• लोकांना क्षयरोगाचा संसर्ग होण्यापासून वाचवण्यासाठी, बीसीजी (बॅसिलस कॅल्मेट गुएरिन) लस विकसित केली गेली.
• बीसीजी लस लहान मुलांना आणि मुलांना दिली जाते.
कॉलरा:
• हा एक तीव्र अतिसाराचा संसर्ग आहे.
• हे व्हिब्रिओ कोलेरी या जिवाणूने दूषित अन्न किंवा पाणी खाल्ल्याने होते.
• अतिसार आणि निर्जलीकरण ही प्रमुख लक्षणे आहेत.
• क्वचितच, गंभीर प्रकरणांमध्ये शॉक आणि फेफरे येऊ शकतात.
अशाप्रकारे, योग्य जुळणी i - c, ii - a, iii - b, iv - d आहे.
+---------------+---------------------------+
| i मलेरिया | c प्लाझमोडियम |
+---------------+---------------------------+
| ii अमिबियासिस | a एन्टामोबा हिस्टोलिटिका |
| iii क्षयरोग | b मायकोबॅक्टेरियम क्षयरोग |
| iv कॉलरा | d व्हिब्रिओ कॉलरा |
+---------------+---------------------------+