science
General Science
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
बहुतेक प्राण्यांमधील हालचाल ही खालीलपैकी कोणत्या प्रणाली/प्रणालींची समन्वित क्रिया आहे?
Movement in most of the animals is a coordinated activity of which of the following system/systems?
पर्याय (Options):
A
फक्त स्नायू प्रणाली
B
फक्त कंकाल आणि मज्जासंस्था
C
फक्त मज्जासंस्था
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
स्नायू, कंकाल आणि मज्जासंस्था
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर स्नायू, कंकाल आणि मज्जासंस्था आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• हालचाल हे सजीवांचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. प्राणी आणि वनस्पती विविध प्रकारच्या हालचाली दर्शवतात.
• अमीबासारख्या एकपेशीय सजीवांमध्ये प्रोटोप्लाझमचे प्रवाहीकरण हा हालचालीचा एक सोपा प्रकार आहे. अनेक सजीव सिलिया, फ्लॅजेला आणि टेंटकल्सची हालचाल दर्शवतात.
• मनुष्य हातपाय, जबडा, पापण्या, जीभ इत्यादी हलवू शकतो. काही हालचालींमुळे ठिकाण किंवा स्थानात बदल होतो. अशा ऐच्छिक हालचालींना लोकोमोशन म्हणतात.
• मानवी शरीरातील पेशी तीन मुख्य प्रकारच्या हालचाली दर्शवतात, म्हणजे
• अमीबॉइड: आपल्या शरीरातील काही विशिष्ट पेशी जसे की रक्तातील मॅक्रोफेज आणि श्वेतपेशी अमीबॉइड हालचाल दर्शवतात.
• सिलिअरी: सिलिअरी हालचाली आपल्या बहुतेक आंतरिक नळीच्या अवयवांमध्ये होतात, ज्यांच्या आत सिलिअरी उपकांचे अस्तर असते.
• स्नायूंची: आपल्या हातपायांची, जबड्यांची, जिभेची इत्यादी हालचाल करण्यासाठी स्नायूंची हालचाल आवश्यक असते.
• स्नायू प्रणाली ही कंकाल, गुळगुळीत आणि परिहृद स्नायूंनी बनलेली एक अवयव प्रणाली आहे. ती शरीरास हालचाल करण्यास, बांधा राखण्यास आणि संपूर्ण शरीरात रक्त परिसंचरण करण्यास परवानगी देते.
• कंकाल प्रणालीमध्ये शरीरातील सर्व हाडे आणि सांधे समाविष्ट असतात.
• मज्जासंस्था हा प्राण्याच्या शरीराचा एक भाग आहे, जो त्याचे वर्तन नियंत्रित करतो आणि शरीरातील वेगवेगळ्या भागांमध्ये संकेत प्रसारित करतो.