MPSC Test Logo mpsctest.in
Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) Syllogism
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील तीन विधानांवरून आणि त्यानंतर दिलेल्या निष्कर्षांवरून, विधाने पूर्णपणे सत्य मानून कोणते निष्कर्ष तार्किकदृष्ट्या योग्य ठरतात ते निश्चित करा. विधानांमध्ये दिलेली माहितीच ग्राह्य धरा. विधाने: १. सर्व खुर्च्या सोफा आहेत. २. काही खुर्च्या बेड आहेत. ३. कोणताही सोफा टेबल नाही. निष्कर्ष: I. काही ेबल बेड आहेत. II. कोणताही टेबल खुर्ची नाही. III. काही सोफा बेड आहेत.

Consider the following statements and conclusions. Treat all statements as true and determine which conclusions necessarily follow from the information provided, regardless of commonly held beliefs. Statements: 1. All chairs are sofas. 2. Some chairs are beds. 3. No sofa is a table. Conclusions: I. Some tables are beds. II. No table is a chair. III. Some sofas are beds.

पर्याय (Options):
A

निष्कर्ष I आणि III दोन्ही निघतात.

B

निष्कर्ष I आणि II दोन्ही निघतात.

C

निष्कर्ष II आणि III दोन्ही निघतात.

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

निष्कर्ष I, II आणि III हे तिन्ही निघतात.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
१. तार्किक नियम किंवा संबंध: सर्व खुर्च्या सोफ्यांच्या समूहात येतात. खुर्च्यांपैकी काही बेड आहेत. तसेच, सोफा आणि टेबल यांच्यात कोणताही समान घटक नाही. म्हणून, खुर्ची आणि टेबल त्यांच्यातही कोणताही समान घटक असू शकत नाही. २. पायरी-दर-पायरी विश्लेषण: निष्कर्ष I: काही टेबल बेड आहेत. विधानांनुसार बेड आणि सोफा यांच्यातील संबंध स्पष्ट होतो; परंतु बेड आणि टेबल यांच्यात कोणताही निश्चित संबंध दिलेला नाही. त्यामुळे हा निष्कर्ष निश्चितपणे निघत नाही. निष्कर्ष II: कोणताही टेबल खुर्ची नाही. सर्व खुर्च्या सोफा आहेत आणि कोणताही सोफा टेबल नाही. त्यामुळे कोणतीही खुर्ची टेबल असू शकत नाही. हा निष्कर्ष निघतो. निष्कर्ष III: काही सोफा बेड आहेत. काही खुर्च्या बेड आहेत आणि सर्व खुर्च्या सोफा आहेत. त्यामुळे खुर्च्या आणि बेड यांच्यातील समान घटक सोफ्यांचाही घटक ठरतो. म्हणून काही सोफा बेड आहेत. हा निष्कर्ष निघतो. ३. अंतिम निष्कर्ष: निष्कर्ष II आणि III तार्किकदृष्ट्या निघतात; निष्कर्ष I निश्चितपणे निघत नाही. म्हणून पर्याय ३ योग्य आहे.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

संभाव्यता आणि निश्चित निष्कर्ष यांची गल्लत करणे ही या प्रश्नातील प्रमुख चूक आहे. काही टेबल बेड असणे शक्य असले, तरी ते विधानांतून अनिवार्यपणे सिद्ध होत नाही. तसेच, 'सर्व खुर्च्या सोफा आहेत' याचा अर्थ सर्व सोफा खुर्च्या आहेत असा होत नाही. समावेशनाचा संबंध उलटवू नका.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

सिलॉजिझमसाठी 'सर्व', 'काही' आणि 'एकही नाही' या शब्दांवर लक्ष केंद्रित करा. 'सर्व A हे B आहेत' आणि 'काही A हे C आहेत' यावरून 'काही B हे C आहेत' हा निष्कर्ष निघतो. परंतु एखादा संबंध फक्त शक्य आहे म्हणून तो निश्चित निष्कर्ष मानू नका.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

पर्याय १ चुकीचा आहे, कारण निष्कर्ष I निश्चितपणे निघत नाही; बेड आणि टेबल यांच्यातील संबंध विधानांतून सिद्ध होत नाही. पर्याय २ चुकीचा आहे, कारण निष्कर्ष I निघत नाही, जरी निष्कर्ष II योग्य असला तरी. पर्याय ४ चुकीचा आहे, कारण तिन्ही निष्कर्ष योग्य नाहीत; निष्कर्ष I केवळ शक्य असू शकतो, पण तो निश्चितपणे सिद्ध होत नाही. पर्याय ३ योग्य आहे, कारण निष्कर्ष II आणि III दोन्ही विधानांवरून सिद्ध होतात.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) MPSC सराव प्रश्न

जर १८ सप्टेंबर १९६६ रोजी गुरुवार असेल, तर १८ सप्टेंबर १९६३ रोजी आठवड्याचा कोणता वार असेल?

Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) MPSC सराव प्रश्न

दिलेल्या विधानाचा विचार करून त्यावरून तार्किकदृष्ट्या अनुसरण करणारा निष्कर्ष किंवा निष्कर्ष ओळखा. विधान: दररोज एक सफरचंद खाल्ल्याने डॉक्टरांकडे जाण्याची गरज पडत नाही. निष्कर्ष: I) दररोज एक सफरचंद खाल्ल्यास डॉक्टरांकडे जाणे टाळा येऊ शकते. II) दररोज एक संत्रे खाल्ल्यास व्यक्ती आजारी पडेल.

Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) MPSC सराव प्रश्न

खालील विधानांमधील माहिती सत्य मानून निष्कर्षांचे तार्किक विश्लेषण करा. विधानांमध्ये दिलेली माहिती सर्वसामान्य ज्ञानाशी विसंगत वाटली, तरीही तिच्या आधारेच निष्कर्ष तपासायचे आहेत. कोणता पर्याय योग्य आहे? विधाने: 1. कोणताही ढग हा डोंगर नाही. 2. सर्व डोंगर या नद्या आहेत. 3. सर्व नद्या हे महासागर आहेत. निष्कर्ष: I. सर्व नद्या ढग असणे अशक्य आहे. II. सर्व डोंगर हे महासागर आहेत.

Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) MPSC सराव प्रश्न

खालील विधानाचा विचार करून त्यावरून तार्किकदृष्ट्या अनुसरण करणारे निष्कर्ष निवडा. विधान: पाच दिवसांचा आठवडा कर्मचाऱ्यांवरील ताण कमी करेल. निष्कर्ष: I. वैयक्तिक समस्यांमुळे कर्मचारी नेहमी तणावात असतात. II. पाच दिवसांचे आठवडे हा नवीन जागतिक ट्रेंड आहे.

Logical Reasoning (बुद्धिमत्ता) MPSC सराव प्रश्न

खालील वेन आकृतीत षटकोन भारतीयांचे, त्रिकोण खेळाडूंचे आणि आयत मुलांचे प्रतिनिधित्व करतो. आकृतीतील संख्या संबंधित गटांतील व्यक्तींची संख्या दर्शवतात. भारतीय असून खेळाडू आहेत, परंतु मुले नाहीत, अशा व्यक्तींची संख्या किती?