polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणता, मूलतः मूलभूत हक्क होता, परंतु 1978 मध्ये, अनुच्छेद 300A नुसार तो कायदेशीर हक्क बनवण्यात आला?
Which of the following was originally a Fundamental Right, but in 1978 was made a legal right as per Article 300A?
पर्याय (Options):
A
शोषणाविरुद्धचा हक्क
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
मालमत्तेचा हक्क
C
शिक्षणाचा हक्क
D
धर्मस्वातंत्र्याचा हक्क
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
मालमत्तेचा अधिकार हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 44 वा दुरुस्ती अधिनियम, 1978 द्वारे मालमत्तेचा अधिकार मूलभूत अधिकारांच्या यादीतून हटविला गेला.
राज्यघटनेच्या भाग XII मध्ये अनुच्छेद 300-A अन्वये हा कायदेशीर अधिकार बनवण्यात आला आहे. त्यामुळे सध्या, फक्त सहा मूलभूत अधिकार आहेत.
• मूलत: अनुच्छेद 19 ने सर्व नागरिकांना मालमत्ता मिळवण्याचा, राखून ठेवण्याचा आणि विल्हेवाट लावण्याचा अधिकार प्रदान केला आहे तर अनुच्छेद 31 मध्ये अशी तरतूद आहे की "कायद्याच्या अधिकाराशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला त्याच्या मालमत्तेपासून वंचित ठेवता येणार नाही."
• नंतर, 1978 च्या 44 व्या दुरुस्तीने मूलभूत अधिकारांच्या यादीतून मालमत्तेचा अधिकार काढून टाकला.
• म्हणून, मालमत्तेचा अधिकार हा यापुढे मूलभूत अधिकार राहिलेला नाही, तथापि, तो अजूनही घटनात्मक अधिकार आहे.
पूरक माहिती:
• अनुच्छेद:
• समानतेचा अधिकार (14 - 18)
• स्वातंत्र्याचा अधिकार (19 - 22)
• शोषणाविरुद्धचा अधिकार (23 - 24)
• धर्मस्वातंत्र्याचा अधिकार (25 - 28)
• सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकार (29 - 30)
• घटनात्मक उपायांचा अधिकार (32)