MPSC Test Logo mpsctest.in
polity Judiciary
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

घटनेत न्यायिक पुनरावलोकन (judicial review) हा शब्द किती वेळा उल्लेख केला आहे?

How many times has the term judicial review been mentioned in the constitution?

पर्याय (Options):
A

15

B

20

C

कुठेही उल्लेख नाही

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

10

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर आहे कुठेही उल्लेख नाही. मुख्य मुद्दे • भारतीय संविधानातील न्यायिक पुनरावलोकन प्रणाली युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिकाकडून घेण्यात आली आहे. • इंदिरा गांधी विरुद्ध राज नारायण खटला 1975 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने न्यायिक पुनरावलोकनाचा अधिकार भारतीय संविधानाच्या मूलभूत संरचनेचा भाग म्हणून घोषित केला. • न्यायिक पुनरावलोकन ही देशातील न्यायालयांद्वारे सरकारने घेतलेला कोणताही निर्णय किंवा कायद्याची तपासणी करण्याची प्रक्रिया आहे. • न्यायिक पुनरावलोकन हा शब्द भारताच्या संविधानात नमूद केलेला नाही. • भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 21 मध्ये नमूद केलेल्या “कायद्याद्वारे स्थापित प्रक्रिया” च्या तत्त्वानुसार न्यायिक पुनरावलोकन चालते. • अनुच्छेद 356 अंतर्गत राष्ट्रपतींची घोषणा न्यायिक पुनरावलोकनापासून मुक्त नाही. • सर्वोच्च न्यायालयानुसार, अनुच्छेद 356 अंतर्गत राष्ट्रपतींच्या घोषणेची न्यायिक पुनरावलोकनाखाली तपासणी केली जाऊ शकते आणि ती असंवैधानिक आढळल्यास रद्द देखील केली जाऊ शकते. • घोषणा अंतर्गत विसर्जित झालेल्या विधिमंडळाला असंवैधानिक आढळल्यास पुनर्जीवित केले जाऊ शकते. • भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 74 (2) नुसार, मंत्र्यांनी राष्ट्रपतींना दिलेला सल्ला कोणत्याही न्यायालयात चौकशीस पात्र नाही.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):