polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
Who was the chairman of the Constitution Drafting Committee?
पर्याय (Options):
A
जवाहरलाल नेरू
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
डॉ. बी. आर.आंबेडकर
C
डॉ. राजेंद्र प्रसाद
D
सरदार वल्लभभाई पटेल
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर डॉ. बी. आर आंबेडकर आहे.
• संविधान मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बी. आर आंबेडकर होते.
• बी.आर.आंबेडकर हे सुजाण घटनातज्ज्ञ होते, त्यांनी सुमारे 60 देशांच्या संविधानांचा अभ्यास केला होता.
• आंबेडकरांना "भारतीय संविधानाचे जनक" म्हणून ओळखले जाते.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
संविधानाचा मसुदा तयार करण्याची जबाबदारी मसुदा समितीवर सोपवण्यात आली होती.
• डॉ. बी. आर आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली 29 ऑगस्ट 1947 रोजी मसुदा समितीची स्थापना करण्यात आली.
• संविधान सभेला संविधान तयार करण्यासाठी 2 वर्षे 11 महिने आणि 18 दिवस लागले.
• मूळ संविधानात 22 भाग, 395 कलमे आणि 8 अनुसूची होत्या.
• संविधान 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी पूर्ण तयार झालेले होते. आणि नागरिकत्व, निवडणुका, अस्थायी संसद, तात्पुरती आणि ट्रान्सिशनल तरतुदी त्वरित परिणाम देण्यात आले होते संबंधित काही तरतुदी तयार केल्या होते.
• उर्वरित संविधान 26 जानेवारी 1950 रोजी लागू झाली.
महत्त्वाची टीप:
•
26 जानेवारी 1930 हा जवाहरलाल नेहरूंच्या नेतृत्वाखाली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा "पूर्ण स्वराज्य" ठराव म्हणून चिन्हांकित झाला आणि म्हणून 1950 मध्ये आपला प्रजासत्ताक दिन म्हणून ही तारीख निवडण्यात आली.
•
संविधान सभेची कल्पना काँग्रेसची नव्हती हे लक्षात घेतले पाहिजे.
•
एम. एन रॉय यांनी 1934 मध्ये ही कल्पना मांडली होती.
•
एम.एन. रॉय यांनी मांडलेली कल्पना अधिकृतपणे 1935 मध्ये काँग्रेसने मांडली आणि ब्रिटिश सरकारने ही मागणी मान्य केली.
•
1940 च्या ऑगस्टच्या प्रस्तावात संविधान सभेची ही मागणी मान्य करण्यात आली.