आणीबाणीच्या घोषणेनंतर मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीचे निलंबन भारतीय संविधानाने कायम ठेवले आहे. ही तरतूद कोणत्या संविधानातून घेतली गेली आहे?

पर्याय (Options):

जपान

जर्मनी

अचूक उत्तर (Official Answer)

दक्षिण आफ्रिका

युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)

योग्य उत्तर जर्मनी हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांचे निलंबन हे वैशिष्ट्य जर्मनीच्या वाइमर राज्यघटनेतून घेतले आहे. • राज्यघटनेच्या भाग XVIII मध्ये, अनुच्छेद 352 ते 360 पर्यंत, आणीबाणीच्या तरतुदी आहेत. • अशा तरतुदी केंद्र सरकारला कोणत्याही असामान्य परिस्थितीला प्रभावीपणे सामोरे जाण्यास मदत करतात आणि सक्षम करतात. • सार्वभौमत्व, एकता, एकात्मता, देशाची सुरक्षा, लोकशाही राजकीय व्यवस्था आणि संविधान यांचे रक्षण करणे हे या तरतुदींचा संविधानात समावेश करण्यामागील कारण आहे. • केंद्र सरकार सर्वशक्तिमान बनते आणि राज्ये केंद्राच्या संपूर्ण नियंत्रणात जातात आणि आणीबाणीच्या काळात राज्यघटनेची औपचारिक दुरुस्ती न करता संघराज्य रचनेचे रूपांतर एकात्मक बनते. • भारतीय राज्यघटनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे राजकीय व्यवस्थेचे सामान्य काळात संघराज्यातून आणीबाणीच्या काळात एकात्मक असे परिवर्तन. पूरक माहिती: +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | स्रोत | घेतलेली वैशिष्ट्ये | +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | सोव्हिएत राज्यघटना [ USSR , आता रशिया] | मूलभूत कर्तव्ये आणि आदर्श न्याय (सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय) प्रस्तावनेत. | | ब्रिटिश संविधान | संसदीय सरकार, नियम कायदा, विधान प्रक्रिया, एकल नागरिकत्व, कॅबिनेट प्रणाली, विशेषाधिकार प्राधिलेख, संसदीय विशेषाधिकार आणि द्विसदस्यवाद. | | फ्रेंच राज्यघटना | प्रजासत्ताक आणि स्वातंत्र्य, मध्ये समता आणि बंधुताचे आदर्श प्रस्तावना | | वाइमर जर्मनीची राज्यघटना | आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांचे निलंबन . | +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

The correct answer is Germany. Explanation & Key Takeaways: • The feature of suspension of Fundamental Rights during Emergency is taken from Weimar Constitution of Germany. • In Part XVIII of the Constitution, from Articles 352 to 360, the Emergency provisions are there. • Such provisions help and enable the Central government to meet any abnormal situation effectively. • The reason behind the incorporation of these provisions in the Constitution is to safeguard the sovereignty, unity, integrity, security of the country, the democratic political system, and the Constitution. • The Central government becomes all-powerful and the states go into the total control of the Centre and it converts the federal structure into a unitary one without a formal amendment of the Constitution, during an Emergency. • A unique feature of the Indian Constitution is the kind of transformation of the political system from federal during normal times to unitary during Emergency. Related Concepts: +----------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | Sources | Features Borrowed | +----------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | Soviet Constitution [USSR, now Russia] | Fundamental duties and the ideal of justice (social, economic and political) in the Preamble. | | British Constitution | Parliamentary government, Rule of Law, legislative procedure, single citizenship, cabinet system, prerogative writs, parliamentary privileges and bicameralism. | | French Constitution | Republic and the ideals of liberty, equality and fraternity in the Preamble | | Weimar Constitution of Germany | Suspension of Fundamental Rights during Emergency. | +----------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

Suspension of enforcement of Fundamental Rights after proclamation of Emergency is upheld by the Indian Constitution. This provision is borrowed from:

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):