history
Socio - Religious Reform Movements in the 19th and 20th CE India
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
"परकीय शासन कितीही चांगले असले तरी ते स्वराज्यशी जुळू शकत नाही." हे मत कोणाच्या विधानातून व्यक्त झाले आहे?
"No matter how good the foreign rule may be, cannot match Swarajya." Whose views are expressed in this statement?
पर्याय (Options):
A
राजा राममोहन रॉय
B
स्वामी विवेकानंद
C
बाळ गंगाधर टिळक
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
स्वामी दयानंद सरस्वती
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर स्वामी दयानंद सरस्वती.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• स्वामी दयानंद सरस्वती हे एक भारतीय तत्त्वज्ञ आणि समाजसुधारक होते, ज्यांनी वैदिक धर्माची सुधारणा चळवळ आर्य समाजाची स्थापना केली.
• भारतासाठी खरे स्वातंत्र्य आणि आत्मसन्मान प्राप्त करण्याचे साधन म्हणून त्यांनी स्वराज्य किंवा स्व-शासनावर जोर दिला.
• त्यांचे तत्त्वज्ञान या विश्वासावर आधारित होते की परकीय शासन, कितीही दयाळू असले तरी, स्व-शासनाचे फायदे जुळवू शकत नाही.
• स्वामी दयानंद सरस्वतींच्या शिकवणीने भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील अनेक नेत्यांना प्रेरणा दिली, ज्यामुळे स्वावलंबन आणि राष्ट्रीय अभिमानाची कल्पना वाढीस लागली.
• त्यांनी वैदिक ज्ञान आणि पद्धतींच्या पुनरुज्जीवनाची वकिली केली, ज्यामुळे भारतीय समाजाचा उत्कर्ष होईल असा त्यांचा विश्वास होता.
पूरक माहिती:
• राजा राममोहन रॉय
• ते एक प्रमुख भारतीय समाजसुधारक होते, ज्यांनी सती आणि बालविवाह यांसारख्या प्रथा रद्द करण्याच्या प्रयत्नांसाठी ओळखले जातात.
• त्यांनी आधुनिक आणि पुरोगामी विचारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ब्राह्मो समाजाची स्थापना केली.
• स्वामी विवेकानंद
• ते वेदान्त आणि योग या भारतीय तत्त्वज्ञानाचा पाश्चिमात्य जगात परिचय करून देणारे महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व होते.
• 1893 मध्ये शिकागो येथील जागतिक धर्म संसदेतील त्यांचे भाषण अत्यंत प्रशंसनीय आहे.
• बाळ गंगाधर टिळक
• ते एक भारतीय राष्ट्रवादी, शिक्षक आणि स्वातंत्र्यसेनानी होते, ज्यांना "लोकमान्य" टिळक म्हणून ओळखले जाते.
• ते भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील पहिल्या नेत्यांपैकी एक होते आणि त्यांचे "स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच" हे घोषवाक्य प्रसिद्ध आहे.