history
Socio - Religious Reform Movements in the 19th and 20th CE India
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
योग्य जोड्या जुळवा: +----+-------------------+-----+--------------------------------------+ | a. | जी. जी. आगरकर | I | बालविवाहावर टीका | +----+-------------------+-----+--------------------------------------+ | b. | ज्योतिबा फुले | II | मूर्तीपूजेवर टीका | | c. | भाऊ दाजी लाड | III | वर्णव्यवस्था आणि जातिव्यवस्थेवर टीका | | d. | रामकृष्ण भांडारकर | IV | स्त्री भ्रूणहत्येवर टीका | +----+-------------------+-----+--------------------------------------+
Match the pairs +----+-----------------------+-----+-------------------------------------------+ | a. | G. G. Agarkar | I | Criticism of Child Marriages | +----+-----------------------+-----+-------------------------------------------+ | b. | Jyotiba Phule | II | Criticism of Idol Worship | | c. | Bhau Daji Lad | III | Criticism of Varnasystem and Caste system | | d. | Ram Krishn Bhandarkar | IV | Criticism of female Infanticide | +----+-----------------------+-----+-------------------------------------------+
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)
B
a-(I), b-(III), c-(IV), d-(II)
C
a-(II), b-(IV), c-(Iii), d-(I)
D
a-(IV), b-(III), c-(II), d-(I)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I) हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
जी. जी. आगरकर
• 1881 मध्ये जी. जी. आगरकर यांच्या नेतृत्वाखाली केसरी हे मराठी मासिक सुरू करण्यात आले होते.
• 1888 मध्ये त्यांनी ‘सुधारक’ हे साप्ताहिक सुरू केले होते.
• सामाजिक सुधारणा हा सुधारक या सप्ताहिकाचा प्रमुख उद्देश होता.
• आगरकरांचे लेखन केवळ समाजाच्या सामाजिक समस्यांवर लक्ष केंद्रित करत नाही तर त्या काळातील आर्थिक व धार्मिक समस्यांवरही लक्ष केंद्रित करते.
• जातीव्यवस्था, शिमोगा उत्सव, धर्माच्या नावाखाली होणारी पशुहत्या, ग्रहणांचे काही गैरसमज इत्यादींवर त्यांनी आपल्या धार्मिक विचारांतून टीका केली होती.
• त्यांनी सती प्रथा, पुनर्जन्म, धर्मांतर इत्यादींवरही टीका केली.
ज्योतिबा फुले
• यांना भारतीय समाजसुधारणेचे जनक व महाराष्ट्राचे मार्टिन ल्यूथर किंग म्हटले जाते.
• त्यांनी 1848 मध्ये पुण्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू केली आणि 1852 मध्ये अस्पृश्यांसाठी स्वतंत्र शाळा सुरू केली होती.
• त्यांनी विधवा पुनर्विवाह तसेच पुरुष व स्त्रिया दोघांसाठीचे लग्नाचे वय 18 वर्षे करण्याचे समर्थन केले होते.
• वर्णव्यवस्था आणि जातिव्यवस्थेवर त्यांनी टीका केली.
• ज्योतिबा फुले यांचे साहित्यिक कार्य:
• तृतीयरत्न (नाटक)
• ब्राम्हणांचे कसब
• गुलामगिरी
• इशारा
• सार्वजनिक सत्यधर्म
भाऊ दाजी लाड
• राजकारणी, शिक्षण सुधारक, समाजसुधारक व आर्थिक विकासक अशी त्यांची ओळख होती.
• स्त्री भ्रूणहत्येशी संबंधित लेखासाठी त्यांना पारितोषिक मिळाले होते.
रामकृष्ण भांडारकर
• युरोपियन नियतकालिकांमध्ये त्यांनी अनेक शोधनिबंध प्रकाशित केले होते.
• युरोपातील विज्ञानातील घडामोडी त्यांना चांगल्या प्रकारे माहीत होत्या.
• कठोर परिश्रम करून त्यांनी स्त्री शिक्षण, विधवा पुनर्विवाह व बालविवाहाच्या विरोधात प्राचीन संस्कृत व पाली ग्रंथांमध्ये मंजुरी मिळवली.
• त्यांचे उल्लेखनीय योगदान:
• अर्ली हिस्ट्री ऑफ डेक्कन (1884),
• वैष्णविझम, शैविझम अँड अदर मायनर रिलिजन्स (1913),
• ए पीप इन्टू अर्ली हिस्ट्री ऑफ इंडिया (1920) आणि
• कलेक्टेड वर्क्स ऑफ श्री. आर.जी. भांडारकर (1933)