history
Rise of Indian Nationalism
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
कोणत्या प्रसिद्ध समाज सुधारकांना मुल्शंकर म्हणूनही ओळखले जात होते?
Which prominent social reformer was also known as Mulshankar?
पर्याय (Options):
A
स्वामी विवेकानंद
B
रामकृष्ण परमहंस
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
स्वामी दयानंद सरस्वती
D
वरीलपैकी कोणतेही नाही.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
बरोबर उत्तर स्वामी दयानंद सरस्वती आहे.
महत्वाचे मुद्दे
• १२ फेब्रुवारी १८२४ रोजी जन्मलेले, दयानंद सरस्वती हे एक महत्त्वाचे भारतीय विचारवंत, समाज सुधारक आणि आर्य समाज चळवळीचे संस्थापक होते, ज्याचा उद्देश वैदिक धर्माचे सुधारणे हा होता.
• त्यांना मुल्शंकर म्हणूनही ओळखले जात होते.
• १८७६ मध्ये, ते स्वराज (स्वशासन) साठी वकिली करणारे पहिले होते, हा विचार मांडत की भारताचे शासन भारतीयांनीच करावे, हा विचार नंतर लोकमान्य टिळक यांसारख्या इतर नेत्यांनीही पुढे नेला.
• दयानंद सरस्वती यांनी त्यांच्या शिकवणीत कर्म (क्रिया) आणि पुनर्जन्म (जन्माचे आणि पुनर्जन्माचे चक्र) या तत्त्वांवर भर दिला.
• ते महिलांसाठी समान हक्कांचे समर्थक देखील होते, त्यांच्या उन्नतीसाठी काम करत होते आणि त्यांच्या शिक्षणाचे आणि समाजात समान दर्जाचे वकिली करत होते.
• १८८३ मध्ये, जोधपूरचे महाराजा जसवंत सिंह दुसरे यांनी त्यांना राजवाड्यात बोलावले, त्यांच्या शिकवणीपासून लाभ घेण्याची आणि त्यांचे शिष्य होण्याची इच्छा व्यक्त करत.
• दयानंद सरस्वती यांनी १८६९ मध्ये वाराणसीत झालेल्या एका वादविवादात त्यांचे विद्वत्तापूर्ण कौशल्य प्रदर्शित केले, जिथे ते २७ विद्वानां आणि १२ तज्ज्ञ पंडितांच्या एका सभेवर विजयी झाले, ५०,००० हून अधिक लोकांच्या उपस्थितीत.
• त्यांच्या आयुष्यकाळात, त्यांनी ६० पेक्षा जास्त ग्रंथ लिहिले, ज्यामध्ये वेदांच्या अभ्यास आणि समजुतीशी संबंधित सहा वेदांगांचे एक महत्त्वाचे १६ खंडांचे स्पष्टीकरण समाविष्ट आहे.
• त्यांनी पाणिनी यांनी लिहिलेल्या व्याकरणाच्या प्राचीन संस्कृत ग्रंथावर आष्टाध्यायीची टीका सुरू केली पण पूर्ण केली नाही, यामुळे त्यांचे शास्त्रीय संस्कृत ग्रंथांशी खोलवर असलेले जुळवून घेणे आणि त्यांच्या अर्थ आणि व्याख्या करण्यातील शास्त्रीय योगदानाचे दर्शन घडते.