geography
Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
2011 च्या जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणत्या राज्याचा प्रजनन दर भारतातील सर्वात जास्त आहे?
Which of the following states has the highest fertility rate in India according to the 2011 census?
पर्याय (Options):
A
केरळ
B
पंजाब
C
महाराष्ट्र
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
बिहार
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर बिहार आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतातील 2011 च्या जनगणनेनुसार, सर्वाधिक प्रजनन दर असलेले राज्य बिहार होते, ज्याचा एकूण प्रजनन दर 3.4 होता.
• लोकसंख्या: बिहार हे भारतातील तिसऱ्या क्रमांकाचे लोकसंख्येचे राज्य असून त्याची लोकसंख्या 104,099,452 आहे.
• हे भारताच्या लोकसंख्येच्या 8.58% आहे.
• लिंग गुणोत्तर: बिहारमध्ये लिंगगुणोत्तर 2001 मध्ये 919 वरून 2011 मध्ये 918 पर्यंत किंचित सुधारले आहे.
• तथापि, या राज्यात अजूनही भारतातील सर्वात कमी लिंग गुणोत्तर आहे.
• साक्षरतेचा दर: बिहारमधील साक्षरतेचे प्रमाण 2001 मधील 47.0% वरून 2011 मध्ये 61.8% पर्यंत लक्षणीय सुधारले आहे.
• तथापि, हे राष्ट्रीय सरासरी 74.04% पेक्षा कमी आहे.
• ग्रामीण-शहरी विभागणी: बिहार हे प्रामुख्याने ग्रामीण राज्य असून येथील 89.7% लोकसंख्या ग्रामीण भागात राहते.
• राज्यात शहरीकरणाचे प्रमाण 10.3 टक्के इतके कमी आहे.
• अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती: अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) मिळून बिहारच्या लोकसंख्येच्या 15.6% आहेत.
• अनुसूचित जातींमध्ये साक्षरतेचे प्रमाण 52.5% आणि अनुसूचित जमातींमध्ये 47.0% आहे.
पूरक माहिती:
• भारत की जनगणना
• 2011 ची जनगणना ही भारताची 15वी आणि स्वातंत्र्यानंतरची 7वी जनगणना होती.
• 8 जनगणना स्वातंत्र्यापूर्वी झाल्या आहेत.
• भारतात दर दहा वर्षांनी जनगणना केली जाते.
• भारतातील पहिली जनगणना 1872 साली झाली.