geography
Indian Rivers and Water Resources
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणते धरण कृष्णा नदीवर बांधलेले आहे?
Which of the following dam is constructed on Krishna river?
पर्याय (Options):
A
सरदार सरोवर
B
इंदिरा सागर
C
हिराकुड
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
नागार्जुन सागर
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
नागार्जुन सागर हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• नागार्जुन सागर धरण हे भारतातील तेलंगणा व आंध्रप्रदेश राज्यांदरम्यान कृष्णा नदीवर बांधलेले आहे.
• हे जगातील सर्वात मोठ्या आणि सर्वात उंच बांधकाम धरणांपैकी एक आहे, जे सुमारे 124 मीटर (407 फूट) उंच आहे.
• नागार्जुन सागर धरणाचे बांधकाम 1955 मध्ये सुरू झाले आणि 1967 मध्ये पूर्ण झाले, ज्यामुळे ते भारतातील सर्वात पहिल्या विशाल सिंचन प्रकल्पांपैकी एक आहे.
• हे धरण तेलंगणा आणि आंध्रप्रदेशच्या कोरड्या प्रदेशांना सिंचनाचे पाणी पुरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते, ज्यामुळे लाखो शेतकऱ्यांना याचा फायदा होतो.
पूरक माहिती:
• सरदार सरोवर धरण
• हे भारतातील गुजरात राज्यातील नर्मदा नदीवर बांधलेले आहे.
• हे धरण नर्मदा खोरे प्रकल्पाचा भाग आहे, ज्याचा उद्देश सिंचन, पिण्याचे पाणी आणि जलविद्युत ऊर्जा निर्माण करणे आहे.
• हे जगातील आकार आणि पृष्ठफळाच्या बाबतीत सर्वात मोठ्या धरणांपैकी एक आहे.
• इंदिरा सागर धरण
• हे भारतातील मध्यप्रदेश राज्यातील नर्मदा नदीवर बांधलेले आहे.
• हे धरण मुख्यतः सिंचन आणि जलविद्युत ऊर्जा निर्माण करण्यासाठी वापरले जाते.
• इंदिरा सागर धरण हे भारतातील सर्वात मोठ्या पाणी साठवण क्षमतेच्या जलाशयांपैकी एक आहे.
• हिराकुड धरण
• हे भारतातील ओडिशा राज्यातील महानदी नदीवर बांधलेले आहे.
• हिराकुड धरण हे जगातील सर्वात लांब धरणांपैकी एक आहे, जे 25.8 किलोमीटर (16 मैल) पेक्षा जास्त पसरलेले आहे.
• हे धरण सिंचन, पूर नियंत्रण आणि जलविद्युत ऊर्जा निर्माण करते.
• कृष्णा नदी
• कृष्णा नदी ही भारतातील प्रमुख नद्यांपैकी एक आहे, जी महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा आणि आंध्रप्रदेश राज्यांमधून वाहते.
• ही नदी सुमारे 1,400 किलोमीटर (870 मैल) लांब असून या प्रदेशात कृषी, पिण्याचे पाणी आणि औद्योगिक वापरासाठी महत्त्वाचे पाण्याचे स्रोत आहे.
• कृष्णा नदीवर अनेक मोठी धरणे आणि जलाशये, जसे की नागार्जुन सागर धरण, श्रीशैलम धरण आणि अलमट्टी धरण बांधले गेले आहेत, जे त्याच्या पाण्याच्या संसाधनांचा वापर करतात.