current_affairs
Indexes and Reports
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
नवीनतम SIPRI अहवालानुसार (2021-2025), कोणता देश भारताला मागे टाकून जगातील सर्वात मोठा शस्त्रास्त्र आयातदार बनला आहे?
According to the latest SIPRI report (2021-2025), which country has overtaken India to become the world's largest arms importer?
पर्याय (Options):
A
सौदी अरेबिया
B
कतार
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
युक्रेन
D
पाकिस्तान
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर युक्रेन आहे.
In News
• स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (SIPRI) ने मार्च 2026 मध्ये 2021-2025 या कालावधीसाठी आपला अहवाल प्रसिद्ध केला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• जागतिक क्रमवारी: युक्रेन जगातील सर्वात मोठा शस्त्र आयातदार देश म्हणून यादीत अव्वल स्थानी होता (9.7% वाटा), तर भारत दुसऱ्या स्थानावर होता (8.3% वाटा).
• भारताचा कल: देशांतर्गत उत्पादन वाढल्यामुळे 2016-2020 च्या तुलनेत भारताच्या शस्त्र आयातीमध्ये प्रत्यक्षात 4% घट झाली.
• पुरवठादार बदल: भारताने फ्रान्स (29%) आणि इस्रायल (15%) कडून खरेदीमध्ये विविधता आणल्यामुळे भारतीय आयातीत रशियाचा वाटा 40% पर्यंत खाली आला.
• प्रादेशिक संदर्भ: पाकिस्तान जागतिक स्तरावर 5 व्या स्थानावर पोहोचला, त्याची 80% आयात चीनमधून झाली.
पूरक माहिती:
• SIPRI
• स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट ही संघर्ष, शस्त्रे, शस्त्रास्त्र नियंत्रण आणि नि:शस्त्रीकरण यावर संशोधन करण्यासाठी समर्पित एक स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे.
• संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भर भारत
• भारताच्या आयातीतील घट हे सकारात्मक स्वदेशीकरण यादी सारख्या धोरणांमुळे आहे, जे स्थानिक उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी विशिष्ट संरक्षण वस्तूंच्या आयातीवर बंदी घालतात.