Geography
Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
योग्य जोड्या जुळवा : +-----+-------------------------------------------------+-------+--------------------+ | (a) | देशातील द्वितीय क्रमांकाचा कृषीप्रधान उद्योग | (i) | सूती कापड उद्योग | +-----+-------------------------------------------------+-------+--------------------+ | (b) | देशातील सर्वात जुना व संघटित क्षेत्रातील उद्योग | (ii) | लोह व स्टील उद्योग | | (c) | जलद औद्योगिकीकरणास कारणीभूत ठरणारा उद्योग | (iii) | साखर उद्योग | | (d) | नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर | (iv) | वाहन उद्योग | +-----+-------------------------------------------------+-------+--------------------+
Match the following: +-----+---------------------------------------------------+-------+-------------------------+ | (a) | Second largest agro based industry in India | (i) | Cotton industry | +-----+---------------------------------------------------+-------+-------------------------+ | (b) | One of the oldest and organised industry in India | (ii) | Iron and steel industry | | (c) | Industry leading to rapid industrialisation | (iii) | Sugar industry | | (d) | Use of new technology | (iv) | Automobile industry | +-----+---------------------------------------------------+-------+-------------------------+
पर्याय (Options):
A
(a) - (ii), (b) - (i), (c) - (iii), (d) - (iv)
B
(a) - (iii), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iv)
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
(a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv)
D
(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (i), (d) - (ii)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
कापूस उद्योग:
• प्राचीन भारतापासून ते आधुनिक भारतापर्यंत, कापूस ही सर्वात महत्त्वाची वस्तू होती.
• कापूस कापड इ.स. 1818 पासून आहे.
• त्यामुळे हा उद्योग भारतातील सर्वात जुना आणि सर्वात संघटित उद्योग आहे.
• 1818 मध्ये कोलकाता जवळ फोर्ट ग्लॉस्टर येथे भारतातील पहिली सूती कापड गिरणी स्थापन झाली.
• 1854 मध्ये मुंबईत कापसाचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन सुरू झाले.
• महाराष्ट्र, गुजरात आणि तामिळनाडूमध्ये, कताई अजूनही केंद्रीकृत आहे, परंतु विणकाम अत्यंत विकेंद्रित आहे.
साखर उद्योग:
• भारतीय साखर उद्योग हा भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचा कृषी आधारित उद्योग आहे.
• ब्राझीलनंतर भारत हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा साखर उत्पादक देश आहे.
• भारतात, कापड उद्योग हा सर्वात मोठा कृषी-आधारित उद्योग आहे, त्यानंतर लगेच साखर उद्योग येतो.
लोखंड आणि पोलाद उद्योग:
• लोखंड आणि पोलाद उद्योग हा सर्वात खालचा उत्पादक उद्योग आहे.
• हा उद्योग सर्व उद्योगांची जननी आहे कारण तो इतर दुय्यम उद्योगांना मदत करतो आणि राष्ट्रीय विकासातही मदत करतो.
• स्थिर वाढ आणि आर्थिक विकासासाठी हा एक महत्त्वाचा पैलू आहे.
• आधुनिक औद्योगिकीकरण हे लोह आणि पोलाद उद्योगाच्या विकासाचे समानार्थी शब्द आहे.
• कोणत्याही देशातील औद्योगिकीकरणाची व्याप्ती सामान्यतः स्टीलच्या दरडोई वापराच्या संदर्भात मोजली जाते.
• कारण इतर सर्व उद्योगांना स्टीलवर अवलंबून राहावे लागते ज्यातून कोणत्याही प्रकारची यंत्रे तयार केली जातात.
वाहन उद्योग:
• वाहन उद्योगाध्ये प्रवासी वाहने, व्यावसायिक वाहने, तीन चाकी, दुचाकी आणि चतुर्भुज वाहनांसह सर्व ऑटोमोबाईल वाहनांचा समावेश होतो.
• 4 दशलक्ष मोटार वाहनांच्या सरासरी वार्षिक उत्पादनासह भारत हा जगातील चौथा सर्वात मोठा वाहन उत्पादक देश आहे.
• भारतीय वाहन उद्योग सर्वसमावेशक वाढ, सामुदायिक विकास, सामाजिक प्रकल्प आणि सामान्य आर्थिक उन्नती यापैकी एक आहे.