Economy
Agriculture
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणत्‍या राज्‍यात तलाव सिंचन जास्‍त आहे?
Which of the following states has high tank irrigation?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
आंध्र प्रदेश
B
महाराष्ट्र
C
मध्‍य प्रदेश
D
गुजरात
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आंध्र प्रदेश आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
आंध्र प्रदेशातील तलाव सिंचन
• आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडू ही आघाडीची राज्ये असलेल्या द्वीपकल्पीय पठारी भागात तलाव सिंचन लोकप्रिय आहे.
• गोदावरी आणि तिच्या उपनद्यांच्या निचरा भागात मोठ्या प्रमाणात तलाव आहेत.
• आंध्र प्रदेश हे तलाव सिंचनाचे सर्वात मोठे राज्य आहे जेथे 727 हजार हेक्टर क्षेत्र तलावांद्वारे सिंचन केले जाते.
• राज्यातील एकूण सिंचित क्षेत्रापैकी सुमारे 16 टक्के क्षेत्राला तलावांद्वारे सिंचन केले जाते.
पूरक माहिती:
• तलावामध्ये पाण्याचा साठा असतो जो एक लहान मातीचा बांध किंवा प्रवाहाच्या पलीकडे दगड बांधून विकसित केला जातो.
• तलाव वेगवेगळ्या आकाराचे असतात परंतु बहुतेक टाक्या लहान आकाराच्या असतात आणि वैयक्तिक शेतकरी किंवा शेतकऱ्यांच्या गटांनी बांधलेल्या असतात.
• तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश, ओरिसा, महाराष्ट्र आणि केरळ ही तलाव सिंचन वापरणारी शीर्ष पाच राज्ये आहेत.
• तलाव सिंचनाचे फायदे:
• बहुतेक तलाव नैसर्गिक आहेत आणि त्यांच्या बांधकामासाठी खर्च लागत नाही.
• वैयक्तिक शेतकरी किंवा शेतकऱ्यांच्या लहान गटासाठी स्वतंत्र स्रोत.
• दीर्घ आयुष्य कालावधी.
• ते मासेमारीसाठी देखील वापरले जाऊ शकते.
• या विहिरी किंवा नलिकाकूप, तलाव आणि कालवे हे भारतातील सिंचनाचे मुख्य स्त्रोत आहेत ज्यात 55.68 % विहिरी, 32.04 % कालवे, 5.8 % तलाव आणि 6.47 % इतर स्त्रोतांद्वारे योगदान दिले जाते.
• देशात सर्वाधिक कूपनलिका उत्तर प्रदेशात आहेत.