सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पर्याय 2 आहे
In News
• केंद्रीय जलशक्ती मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील उच्चस्तरीय बैठकीत गंगा नदी आणि तिच्या उपनद्यांच्या पर्यावरणीय प्रवाहावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे, ज्यामुळे नदीचे आरोग्य आणि शाश्वत जलवापर यावर सरकारचे लक्ष पुनरुज्जीवित झाले आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• पर्यावरणीय प्रवाहामध्ये केवळ पाण्याची मात्राच नव्हे, तर ताज्या पाण्याच्या परिसंस्थेला आधार देण्यासाठी पाण्याचा कालावधी आणि गुणवत्ता यांचाही समावेश होतो - केवळ सिंचन आणि पिण्यासाठी नाही. म्हणून, विधान I अयोग्य आहे.
• ई-प्रवाह, ताज्या पाण्याच्या परिसंस्थेला आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या उपजीविकेला मदत करतो. म्हणून, विधान II योग्य आहे.
• धरणे, बंधारे, प्रदूषण आणि अतिक्रमणे ही भारतीय नद्यांच्या नैसर्गिक प्रवाहात व्यत्यय आणण्याची प्रमुख कारणे आहेत. म्हणून, विधान III योग्य आहे.
पूरक माहिती:
• ई-प्रवाह प्रजातींच्या संवर्धनासाठी, विशेषतः माशांच्या अधिवासासाठी देखील महत्त्वाचा आहे.
• हे नैसर्गिक नदी कार्यांचे संरक्षण करून दीर्घकालीन पर्यावरणीय आणि आर्थिक स्थिरता प्रदान करते.
The correct answer is Option 2
In News
• A high-level meeting led by the Union Jal Shakti Minister focused on the environmental flow of the Ganga River and its tributaries, reaffirming the government's attention to river health and sustainable water use.
Explanation & Key Takeaways:
• Environmental flow includes not only quantity but also timing and quality of water to support freshwater ecosystems—not just for irrigation and drinking. Hence, Statement I is incorrect.
• E-flow sustains freshwater ecosystems and the livelihoods dependent on them. Hence, Statement II is correct.
• Construction of dams, barrages, pollution, and encroachments are major causes of disruption in the natural flow of Indian rivers. Hence, Statement III is correct.
Related Concepts:
• E-flow is also important for species conservation, especially fish habitats.
• It provides long-term ecological and economic stability by preserving natural river functions.