Geography
Environment
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
स्वतंत्र भारतातील जमीन सुधारणांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
With reference to land reforms in independent India, which one of the following statements is correct?
पर्याय (Options):
A
कमाल मर्यादा कायदे वैयक्तिक धारणेने नव्हे तर कौटुंबिक धारणेला उद्देशून होते.
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
जमीन सुधारणांचे प्रमुख उद्दीष्ट सर्व भूमिहीनांना शेतजमीन प्रदान करणे होते.
C
यामुळे लागवडीचा मुख्य प्रकार म्हणून रोख पिकांची लागवड झाली.
D
जमीन सुधारणांनी कमाल मर्यादेत कोणतीही सूट दिली नाही.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
स्पष्टीकरण:
• जमिनीच्या कमाल मर्यादेचे कायदे वैयक्तिक धारणेच्या उद्देशाने होते ही वस्तुस्थिती व एक मोठी त्रुटी होती. यामुळे अनेक जमीनदारांना तत्त्वतः नातेवाईकांना जमीन हस्तांतरित करणे आणि अशा प्रकारे परिसीमा टाळणे शक्य झाले.
• सर्व भूमिहीन लोकांना जमीन उपलब्ध करून देण्यासाठी जमीन सुधारणा लागू करण्यात आल्या, कारण भूमिहीनता हे दारिद्र्य आणि शोषणाचे प्रमुख कारण मानले जात होते.
• रोख पीक लागवडीसाठी केवळ धारणेच्या उपलब्धतेपेक्षा कितीतरी अधिक माहिती आवश्यक होती. ब्रिटिश काळात रोख पिकांची बळजबरीने लागवड करण्यात आली होती, तर स्वातंत्र्यानंतर, भांडवल, बाजारपेठेतील प्रवेश, तंत्रज्ञान आणि सिंचन उपलब्ध असलेल्या ठिकाणी रोख पिकांच्या बाबतीत मोठे बदल घडले.