MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Economy
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राष्ट्रीय उत्पन्न गणनेशी संबंधित खालील विधानांचा विचार करा: 1. भारताने 2015 पासून आर्थिक उत्पादनाचे प्राथमिक मोजमाप म्हणून GDP ला 'मूलभूत किंमती' ऐवजी 'निव्वळ घटक परिव्यय' वर GVA मोजण्याचा पर्याय निवडला. 2. राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या गणनेत गैर-घटक उत्पन्नाचा समावेश केला जात नाही. 3. उत्पादन कर हे उत्पादनाच्या प्रमाणावर अवलंबून असतात. खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Consider the following statements related to national income calculation: 1. India opted for measuring GVA at ‘factor cost’ instead of GDP at ‘basic prices' as the primary measure of economic output since 2015. 2. Non-factor incomes are not included in the calculation of national income. 3. Production taxes are dependent on the quantity of production. Which of the following statements is/ are correct?

पर्याय (Options):
A

केवळ 1

B

केवळ 2

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

2 आणि 3

D

1, 2 आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
2015 मध्ये, भारताने आपल्या राष्ट्रीय लेखा प्रणालीत महत्त्वपूर्ण बदल करण्याचा निर्णय घेतला आणि 2008 च्या संयुक्त राष्ट्रांच्या राष्ट्रीय लेखा प्रणालीशी (SNA) सुसंगत आणले. SNA च्या मते, सकल मूल्यवर्धित म्हणजे मध्यवर्ती उपभोगाच्या मूल्यापेक्षा कमी उत्पादनाचे मूल्य आणि GDP मध्ये उत्पादक, उद्योग किंवा क्षेत्राच्या योगदानाचे मोजमाप आहे. GVA निविष्ठा आणि वापरलेल्या कच्च्या मालाची किंमत वजा करून अर्थव्यवस्थेत उत्पादित वस्तू आणि सेवांचे रुपयामूल्य देते. GVA ही देशाच्या लेखा ताळेबंदाच्या महसुली बाजूची मुख्य प्रविष्टि आहे आणि ती आर्थिक दृष्टीकोनातून पुरवठ्याची बाजू प्रतिबिंबित करते. भारताने यापूर्वी 'निव्वळ घटक परिव्ययचा' वापर करून GVA मोजला होता, तर नवीन कार्यपद्धती लागू होईपर्यंत देशाच्या एकूण आर्थिक उत्पादनाचे मूल्यमापन करण्यासाठी 'निव्वळ घटक परिव्यय' वरील GDP हा प्राथमिक निकष होता. मूलभूत किंमतीवरील GVA हे नवीन मालिकेत अर्थव्यवस्थेच्या विविध क्षेत्रांमधील उत्पादनाचे प्राथमिक मोजमाप बनले आणि आधार वर्ष मागील 2004-05 वरून 2011-12 मध्ये हलविण्यात आले. मूलभूत किंमतीवरील GVA मध्ये उत्पादन करांचा समावेश आहे आणि उत्पादन अनुदान वगळले आहे. मूळ किंमतीवरील GVA उत्पादन विकण्यापूर्वी उत्पादकाला काय मिळते हे दर्शविते. म्हणून विधान 1 अयोग्य आहे. गैर-घटक उत्पन्न म्हणजे काही पैशांच्या पावत्या ज्यात त्यांच्या प्राप्तकर्त्यांकडून कोणताही त्याग समाविष्ट नसतो. हा महसूल उत्पादनाचा घटक म्हणून काम करून मिळवला जात नाही आणि तो मिळवण्यासाठी कोणत्याही उत्पादक प्रयत्नांची आवश्यकता नसते. या महसुलाला हस्तांतरण उत्पन्न म्हणून देखील ओळखले जाते कारण त्यात पावतींच्या बदल्यात कोणतीही वस्तू किंवा सेवा न देता केवळ पैसे हस्तांतरण असते. भेटवस्तू, देणग्या, धर्मादाय संस्था, कर, दंड इत्यादी काही सामान्य उदाहरणे आहेत. ही कमाई राष्ट्रीय उत्पन्नातून वगळली जाते. म्हणून विधान 2 योग्य आहे. उत्पादनाच्या प्रमाणाचा (व्हॉल्यूम) उत्पादन करावर कोणताही परिणाम होत नाही. उदाहरणार्थ, मुद्रांक आणि नोंदणी शुल्क वारंवार आकारले जाते, जरी उत्पादने तयार केली जात नसली तरीही. उत्पादन कर उत्पादन केलेल्या वस्तूंच्या प्रमाणात आधारित असतात. उत्पादन शुल्क, विक्रीकर आणि इतर उत्पादन कर किंवा अर्थसहाय्य उत्पादनाच्या एककमागे भरल्या जातात किंवा प्राप्त केल्या जातात. म्हणून विधान 3 अयोग्य आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील थेट कराचे उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेतील पंचवार्षिक योजनांची संकल्पना _______ पासून घेतली आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

अमेरिकेसोबत भारताच्या अलीकडील LPG (घरगुती गॅस) आयात करारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: I. अमेरिकेकडून LPG आयात करण्याचा पहिला दीर्घकालीन करार भारताने केला आहे. II. या नवीन करारानुसार भारत सध्या त्याच्या एकूण वार्षिक LPG गरजेच्या सुमारे 10% आयात अमेरिकेकडून करतो. दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती संकल्पना निव्वळ देशांतर्गत उत्पादाचे (NDP) उत्तम प्रतिनिधित्व करते?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणता उद्योग भारताच्या आठ मोठ्या उद्योगांचा भाग नाही?