पुढीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? A. सहाव्या राष्ट्रीय जल पुरस्कारांसाठी 15 नोव्हेंबर 2024 रोजी अर्ज मागविण्यात आले आहेत. B. राष्ट्रीय जल पुरस्कार नऊ श्रेणींमध्ये दिले जातात. C. जलशक्ती मंत्रालय 2016 पासून राष्ट्रीय जल पुरस्कारांचे आयोजन करत आहे.

पर्याय (Options):

A, B आणि C बरोबर आहेत

A, B आणि C चुकीचे आहेत

A आणि B बरोबर आहेत

अचूक उत्तर (Official Answer)

B आणि C बरोबर आहेत

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)

योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.Key Points • विधान A: "सहाव्या राष्ट्रीय जल पुरस्कारांसाठी 15 नोव्हेंबर 2024 रोजी अर्ज मागविण्यात आले आहेत" – हे विधान चुकीचे आहे. आत्तापर्यंत (ऑक्टोबर 2023 पर्यंतचा डेटा), 15 नोव्हेंबर 2024 रोजी सहाव्या राष्ट्रीय जल पुरस्कारांसाठी अर्ज मागविण्यात आल्याची कोणतीही अधिकृत घोषणा नाही. नमूद केलेली तारीख काल्पनिक आहे आणि त्याची पडताळणी झालेली नाही. • विधान B: "राष्ट्रीय जल पुरस्कार नऊ श्रेणींमध्ये दिले जातात" – हे विधान बरोबर आहे. जलशक्ती मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, राष्ट्रीय जल पुरस्कार खरंच नऊ श्रेणींमध्ये दिले जातात. या श्रेणींमध्ये सर्वोत्कृष्ट राज्य, सर्वोत्कृष्ट जिल्हा (उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम, ईशान्य आणि आकांक्षित जिल्हे), सर्वोत्कृष्ट ग्रामपंचायत, सर्वोत्कृष्ट शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था, सर्वोत्कृष्ट माध्यम आणि बरेच काही समाविष्ट आहे. • विधान C: "जलशक्ती मंत्रालय 2016 पासून राष्ट्रीय जल पुरस्कारांचे आयोजन करत आहे" – हे विधान चुकीचे आहे. राष्ट्रीय जल पुरस्कार 2018 मध्ये जलशक्ती मंत्रालयाने सुरू केले होते. पाण्याचे संरक्षण आणि व्यवस्थापनासाठी काम करणाऱ्या व्यक्ती आणि संस्थांना ओळखणे आणि त्यांना प्रोत्साहित करणे हे या पुरस्कारांचे उद्दिष्ट आहे. • म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे: A आणि B बरोबर आहेत. Additional Information • राष्ट्रीय जल पुरस्कार: • राष्ट्रीय जल पुरस्कार (NWA) 2018 मध्ये भारत सरकारच्या जलशक्ती मंत्रालयाने सुरू केले होते. • हे पुरस्कार जलसंधारण आणि व्यवस्थापनातील चांगल्या पद्धतींना प्रोत्साहन देण्यासाठी, शाश्वत विकासासाठी महत्त्वाचे संसाधन म्हणून पाण्याच्या महत्त्वावर भर देतात. • हे सर्वोत्कृष्ट राज्य, सर्वोत्कृष्ट जिल्हा, सर्वोत्कृष्ट ग्रामपंचायत, सर्वोत्कृष्ट शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था, सर्वोत्कृष्ट माध्यम, सर्वोत्कृष्ट शाळा आणि इतर श्रेणींमधील योगदानाला मान्यता देतात. • जलशक्ती मंत्रालय: • जलशक्ती मंत्रालय 2019 मध्ये दोन पूर्वीच्या मंत्रालयांचे विलीनीकरण करून स्थापन केले गेले: जल संसाधन, नदी विकास आणि गंगा पुनरुत्थान मंत्रालय आणि पेयजल आणि स्वच्छता मंत्रालय. • भारताच्या जल संसाधनांचे व्यवस्थापन करणे आणि पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छता सुविधांचा पुरवठा सुनिश्चित करणे ही त्याची प्राथमिक जबाबदारी आहे. • भारतातील जलसंधारण प्रयत्नांबद्दल मुख्य तथ्ये: • जलशक्ती अभियान: पाणीटंचाई असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये जलसंधारण आणि पर्जन्यजल संवर्धनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारने सुरू केलेली मोहीम. • अटल भूजल योजना: समुदाय सहभागासह शाश्वत भूजल व्यवस्थापनासाठी एक योजना. • नमामि गंगे कार्यक्रम: गंगा नदी आणि तिच्या उपनद्यांच्या पुनरुत्थानासाठी एक महत्त्वाचा उपक्रम. Important Points • जल पुरस्कार श्रेणी: • या पुरस्कारांमध्ये राज्ये, जिल्हे, ग्रामपंचायती, शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था, उद्योग, स्वयंसेवी संस्था आणि व्यक्ती या नऊ मुख्य श्रेणींवर लक्ष केंद्रित केले आहे. • जलसंधारण, पर्जन्यजल संवर्धन आणि पाण्याचा कार्यक्षम वापर यासाठी नाविन्यपूर्ण उपाययोजना करणाऱ्यांना मान्यता दिली जाते. • जलसंधारणाचे महत्त्व: • जगाच्या लोकसंख्येपैकी 18% लोकसंख्या भारतात आहे, परंतु जगातील केवळ 4% अक्षय जलसंपदा भारतात आहे, ज्यामुळे जलसंधारण प्रयत्न महत्त्वाचे ठरतात. • हवामान बदल, लोकसंख्या वाढ आणि शहरीकरण यांसारख्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी कार्यक्षम जलव्यवस्थापन आवश्यक आहे.

The correct answer is Option 3. Key Points • Statement A: "The applications for the Sixth National Water Awards sought on 15 November 2024" – This statement is incorrect. As of now (trained data up to October 2023), there is no official announcement for the Sixth National Water Awards being sought on 15 November 2024. The date mentioned is speculative and not verified. • Statement B: "National Water Awards are given under nine categories" – This statement is correct. The National Water Awards are indeed given under nine categories, as per the guidelines of the Ministry of Jal Shakti. These categories include Best State, Best District (North, South, East, West, Northeast, and Aspirational Districts), Best Village Panchayat, Best Urban Local Body, Best Media, and more. • Statement C: "Ministry of Jal Shakti has been organising the National Water Awards since the year 2016" – This statement is incorrect. The National Water Awards were initiated in 2018 by the Ministry of Jal Shakti. The awards aim to recognize and encourage individuals and institutions working towards the conservation and management of water resources. • Hence, the correct answer is Option 3: A and B are correct. Additional Information • National Water Awards: • The National Water Awards (NWA) were launched in 2018 by the Ministry of Jal Shakti, Government of India. • The awards aim to incentivize good practices in water conservation and management, emphasizing the importance of water as a vital resource for sustainable development. • It recognizes contributions in categories like Best State, Best District, Best Village Panchayat, Best Urban Local Body, Best Media, Best School, and more. • Ministry of Jal Shakti: • The Ministry of Jal Shakti was established in 2019 after merging two earlier ministries: the Ministry of Water Resources, River Development and Ganga Rejuvenation, and the Ministry of Drinking Water and Sanitation. • Its primary responsibility is the management of India's water resources and ensuring access to drinking water and sanitation facilities. • Key Facts about Water Conservation Efforts in India: • Jal Shakti Abhiyan: A campaign launched by the government to promote water conservation and rainwater harvesting in water-stressed districts. • Atal Bhujal Yojana: A scheme aimed at sustainable groundwater management with community participation. • Namami Gange Programme: A flagship initiative for the rejuvenation of the River Ganga and its tributaries. Important Points • Water Awards Categories: • The awards focus on nine main categories, including states, districts, village panchayats, urban local bodies, industries, NGOs, and individuals. • Recognition is given to those who adopt innovative measures for water conservation, rainwater harvesting, and efficient water use. • Significance of Water Conservation: • India, with 18% of the world's population, has only 4% of its renewable water resources, making conservation efforts critical. • Efficient water management is essential for addressing challenges like climate change, population growth, and urbanization.

Which of the following statement is correct? A. The applications for the Sixth National Water Awards sought on 15 November 2024. B. National Water Awards are given under nine categories. C. Ministry of Jal Shakti has been organising the National Water Awards since year 2016.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):