MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography General
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा घालणे म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला धारण करता येणाऱ्या जमिनीच्या प्रमाणात वैधानिक, निरपेक्ष मर्यादा. ही मर्यादा लादण्यामागे खालीलपैकी कोणते दोन पैलू आहेत? a. भविष्यातील संपादनावर मर्यादा b. जमिनीचे एकत्रीकरण करण्यावर मर्यादा c. सध्याच्या जमिनीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा d. परिवर्तनावर मर्यादा

A ceiling on agricultural holdings means statutory absolute limit on the amount of land which an individual can hold. The imposition of a ceiling has which of the following two aspects ? a. Ceiling on future acquisition b. Ceiling on consolidating land holding c. Ceiling on existing land holding d. Ceiling on conversion

पर्याय (Options):
A

a आणि b

B

b आणि c

C

c आणि d

D

a आणि c

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे. Key Points • शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा या संकल्पनेचा अर्थ एखाद्या व्यक्तीला किती जमीन धारण करता येईल यावर कायदेशीर मर्यादा घालणे. जमिनीच्या संसाधनांचे असमान वाटप रोखणे आणि कृषी मालकीमध्ये निष्पक्षता सुनिश्चित करणे हा याचा उद्देश आहे. • शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा लादण्यामागे दोन प्राथमिक पैलू आहेत, जसे की प्रश्नात नमूद केले आहे: • भविष्यातील संपादनावर मर्यादा: याचा अर्थ असा की एखादी व्यक्ती भविष्यात किती जमीन संपादित करू शकते यावर मर्यादा घालणे, जेणेकरून नवीन अधिग्रहण विहित मर्यादेपेक्षा जास्त होणार नाही. म्हणून, हा पैलू योग्य आहे. • सध्याच्या जमिनीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा: हे एखाद्या व्यक्तीकडे आधीपासून असलेल्या जमिनीच्या पुनर्वितरणाशी संबंधित आहे, जेणेकरून कमाल मर्यादेचे पालन केले जाईल आणि अतिरिक्त जमीन भूमिहीन शेतकऱ्यांना किंवा कमी जमीन असलेल्यांना वितरित केली जाईल. म्हणून, हा पैलू योग्य आहे. • जमिनीचे एकत्रीकरण करण्यावर मर्यादा आणि परिवर्तनावर मर्यादा यांसारखे इतर पर्याय थेट शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा लादण्याशी संबंधित नाहीत आणि या संदर्भात ते प्रासंगिक नाहीत. • म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे. Additional Information • शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा: • कृषी जमिनीच्या असमान वितरणाचा मुद्दा हाताळण्यासाठी भू-सुधारणांचा एक भाग म्हणून भारतात शेतीच्या मालकी हक्कावर मर्यादा घालण्याची संकल्पना मांडण्यात आली. • काही श्रीमंत जमीनदारांच्या हातात जमिनीचे केंद्रीकरण कमी करणे आणि अतिरिक्त जमीन भूमिहीन लोकसंख्येला पुन्हा वितरित करणे हे प्राथमिक उद्दिष्ट होते. • प्रदेश, जमिनीचा प्रकार (सिंचनाखालील किंवा बिगर-सिंचनाखालील) आणि राज्य-विशिष्ट नियमांनुसार मर्यादा बदलतात. • जमीन कमाल मर्यादेचा परिणाम: • जमीन कमाल मर्यादा कायद्यांमुळे भूमिहीन शेतकऱ्यांना जमीन वितरित करण्यास मदत झाली आहे, ज्यामुळे सामाजिक समानता वाढली आहे. • तथापि, या कायद्यांना बेनामी व्यवहारांद्वारे पळवाट, योग्य अंमलबजावणीचा अभाव आणि मोठ्या जमीनदारांकडून प्रतिकार यांसारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागला आहे. • अंमलबजावणीची उदाहरणे: • भारतात, पश्चिम बंगाल आणि केरळ सारख्या राज्यांमध्ये जमीन कमाल मर्यादा कायद्यांची तुलनात्मकदृष्ट्या यशस्वी अंमलबजावणी झाली आहे, ज्यामुळे जमिनीचे चांगले वितरण झाले आहे. • स्वातंत्र्यानंतर व्यापक भू-सुधारणा धोरणाचा एक भाग म्हणून जमीन कमाल मर्यादा कायदा लागू करण्यात आला. Important Points • मुख्य कायदेशीर चौकट: • स्थानिक गरजा आणि परिस्थितीनुसार प्रत्येक राज्याचे स्वतःचे नियम असल्याने, जमीन कमाल मर्यादा कायद्यांची राज्य स्तरावर अंमलबजावणी केली जाते. • कृषी उत्पादकता वाढवण्यासाठी आणि गरिबी कमी करण्यासाठी सरकारकडून अतिरिक्त जमिनीचे पुनर्वितरण केले जाते. • आव्हाने: • बेनामी व्यवहार: जमीनदार अनेकदा खोट्या नावांनी इतरांना जमीन हस्तांतरित करून कमाल मर्यादा टाळतात. • अंमलबजावणीचा अभाव: अधिकाऱ्यांकडून खराब अंमलबजावणीमुळे जमीन कमाल मर्यादा कायद्यांची प्रभावीता मर्यादित झाली आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Geography MPSC सराव प्रश्न

पुढील विधाने वाचा: विधान 1: वातावरणाच्या उभ्या उष्णतेला अभिक्रमण असे म्हणतात. विधान 2: हवेच्या क्षैतिज हालचालीद्वारे उष्णतेचे हस्तांतरण संवहन म्हणतात. विधान 3: उन्हाळ्यात उत्तर भारतातील ‘लू’ वारे अभिक्रमणामुळे होतात. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

मातीतील घटकांमध्ये खनिजांचे सरासरी प्रमाण किती टक्के असते?

Geography MPSC सराव प्रश्न

संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) __________ पर्यंत पसरलेला आहे.

Geography MPSC सराव प्रश्न

पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात विक्षोभ निर्माण होण्यास कोणते सौर घटक जबाबदार आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात मोठी नदी कोणती आहे?